Zagadnienia do egzaminu licencjackiego z historii

Wpis

piątek, 10 czerwca 2011

17. Polska w czasach rządów AWS. Polityka polska w pierwszej dekadzie XXI wieku.

8 października w wyborach prezydenckich już w pierwszej turze wygrywa Aleksander Kwaśniewski (jest to jego druga kadencja).

1. Władza ustawodawcza po wyborach z 21 września 1997 r.

- wybory do Sejmu wygrywa Akcja Wyborcza Solidarność (AWS), zdobywając ponad 33% głosów, za nią znajduje się Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD) - 27% i Unia Wolności (UW) - ponad 13% głosów; do parlamentu wchodzą jeszcze Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) i Ruch Odbudowy Polski (ROP);

- wybory do Senatu zdecydowanie wygrywa AWS;

- marszałkiem Sejmu zostaje Maciej Płażyński, a marszałkiem Senatu Alicja Grześkowiak, oboje z AWS;

- jedną z pierwszych uchwał nowego parlamentu jest ratyfikowanie konkordatu z Watykanem (podpisany przez prezydenta w końcu stycznia 1998 r.).

2. Powstanie i działalność nowego rządu (1997-2000)

- po długich negocjacjach pomiędzy AWS i UW powstaje rząd złożony z przedstawicieli obu tych ugrupowań (31 października) - premierem zostaje Jerzy Buzek (AWS), jednym z wicepremierów przewodniczący UW Leszek Balcerowicz, który obejmuje też tekę ministra finansów;

- rząd od początku nastawiony był wrogo do prezydenta Kwaśniewskiego i do SLD, w miarę upływu czasu nawiązuje współpracę z opozycją, aby przeprowadzić niezbędne reformy i nie narazić się na veto prezydenta;

- od 1999 r. działa oficjalnie ustawa lustracyjna (rzecznikiem Interesu Publicznego został Bogusław Niziński) i zgodnie z przewidywaniami, większość oskarżeń została skierowana przeciwko członkom koalicji rządzącej, premier Buzek został pomówiony o współpracę ze służbami bezpieczeństwa PRL, a z tego samego powodu wicepremier Janusz Tomaszewski (MSW) musiał ustąpić ze stanowiska;

- rozpad koalicji AWS i UW następuje w czerwcu 2000 roku, Unia wycofuje się z rządu na tle sporu o powołanie komisarza w warszawskiej gminie centrum; od tej pory AWS tworzy rząd mniejszościowy.

3. Reformy

W latach 1998-2000 rząd podejmuje się przeprowadzenia następujących reform:

a. reforma administracji - wprowadzony zostaje trójstopniowy system administracji (gmina, powiat, województwo), wiele zadań przekazano samorządom odpowiedniego szczebla oraz zmniejszono liczbę województw do 16 (lipiec-sierpień 1998 r.) - wchodzi w życie 1 stycznia 1999 r.;

b. reforma szkolnictwa - w sierpniu 1998 r. zostaje zatwierdzony proponowany przez ministra edukacji Mirosława Handtke podział szkolnictwa na trzy etapy: sześcioletnią szkołę podstawową, trzyletnie gimnazjum i trzyletnie liceum profilowane, a w lutym 1999 r. zapada decyzja o rozpoczęciu wdrażania reformy od 1 września 1999 r.;

c. reforma emerytalna - od 1 stycznia 1999 r. zmienia się system ubezpieczeń społecznych, od tej pory emerytura zależy od wysokości i czasu płacenia składek, a pieniędzmi zarządzają prywatne fundusze emerytalne;

d. reforma zdrowia - powstają Kasy Chorych, następuje prywatyzacja części usług medycznych.

Taka ilość reform przeprowadzonych w jednym czasie oraz słabe przygotowanie niektórych z nich (szczególnie źle przygotowano reformę zdrowia) powoduje wzrost niezadowolenia społecznego (protesty lekarzy, pielęgniarek, nauczycieli) oraz spadek popularności rządu i AWS. Nie udaje się przeprowadzić reformy podatków, a złe wyliczenie pieniędzy na podwyżki dla nauczycieli prowadzi w drugiej połowie roku 2000 do poważnych kłopotów budżetowych i dymisji ministra edukacji narodowej Mirosława Handke (zastępuje go Edmund Wittbrodt).

4. Polska w NATO - po długich negocjacjach w połowie marca 1999 r. Polska wraz z Czechami i Węgrami staje się członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego (NATO). Niedługo po przystąpieniu do Sojuszu bierze udział w wojnie Serbia-NATO.

5. Pielgrzymka papieska - w czerwcu 1999 roku odbywa się szósta i najdłuższa pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski.

6. Powstanie nowych partii

- W czerwcu 1999 r. zostaje rozwiązana Socjaldemokracja Rzeczpospolitej Polskiej (SdRP), a na jej miejsce kilka miesięcy później powstaje nowa partia Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD). We władzach nie zachodzą większe zmiany, na czele partii nadal stoi Leszek Miller;

- w styczniu 2001 trzej politycy: Donald Tusk (dawniej UW), Maciej Płażyński (dawniej AWS) i Andrzej Olechowski (bezpartyjny) tworzą Platformę Obywatelską kosztem AWS i UW;

- przed wyborami 2001 roku na prawicy kosztem AWS powstały jeszcze dwa ważne ugrupowania: Prawo i Sprawiedliwość (PiS) - partia umiarkowanie prawicowa, w dużej mierze oparta na znacznej popularności jej lidera, byłego Ministra Sprawiedliwości Lecha Kaczyńskiego; oraz Liga Polskich Rodzin - nastawiona antyeuropejsko, skrajnie prawicowa i nacjonalistyczna, związana z Radiem Maryja, grupująca ludzi, którzy wcześniej wykazali się radykalnymi, niekiedy wręcz awanturniczymi działaniami - Gabriela Janowskiego, Antoniego Macierewicza, Macieja i Romana Giertychów.

7. Wybory prezydenckie

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Kategoria:
Autor(ka):
politologia_ign
Czas publikacji:
piątek, 10 czerwca 2011 11:49